Skip to content

ภาค ๓

ข้อความน่ารู้จากพระไตรปิฎก

เนื้อหาในภาคนี้เดิมเรียงลำดับตามข้อ รวม ๒๒๖ เรื่อง แต่เพื่อความสะดวกในการอ่านบนสื่อสมัยใหม่ จึงปรับให้จัดตามกลุ่มคัมภีร์ โดยใช้อักษรย่อชื่อคัมภีร์ ตามด้วยลำดับเล่ม ข้อ และหน้าในคัมภีร์อ้างอิง ทั้งนี้ หากประสงค์จะอ่านเนื้อหาตามลำดับข้อ สามารถเลือกได้จากรายการที่แสดงในหน้านี้เพื่อเปิดอ่านได้โดยตรง

ลำดับตามหมวดคัมภีร์

วินัยปิฎก (วิ.)รวม ๒๔ เรื่อง
เช่น เรื่อง ภิกษุที่ภิกษุด้วยกันไม่พึงไหว้ ๕ ประเภท

ทีฆนิกาย (ที.)รวม ๘ เรื่อง
เช่น เรื่อง พระอรหันต์ไม่ก้าวล่วงฐานะ ๙ ประการ

มัชฌิมนิกาย (ม.)รวม ๒ เรื่อง
เช่น เรื่อง อะไรเป็นแก่นสารในพระพุทธศาสนา

สังยุตตนิกาย (สํ.)รวม ๓๙ เรื่อง
เช่น เรื่อง ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตัวตน

อังคุตตรนิกาย (องฺ.)รวม ๖๒ เรื่อง
เช่น เรื่อง ผู้กล่าวตู่ (หาความ) พระตถาคต

ขุททกนิกาย (ขุ.)รวม ๖๒ เรื่อง
เช่น เรื่อง เกาะชายสังฆาฏิพระพุทธเจ้ายังไม่ชื่อว่าอยู่ใกล้

อภิธรรมปิฎก (อภิ.)รวม ๒๙ เรื่อง
เช่น เรื่อง ศีลวิบัติ ทิฏฐิวิบัติ

ลำดับตามข้อ

รายการต่อไปนี้เรียงตามลำดับข้อในฉบับพิมพ์ (05.html) เลขนำหน้าแต่ละรายการต่อเนื่อง ๑–๒๒๖ คลิกชื่อเรื่องเพื่อเปิดไปยังตำแหน่งเดียวกันในแฟ้มคัมภีร์

ข้อ ๑ - ๒๐

๑.อะไรเป็นแก่นสารในพระพุทธศาสนา

๒.เกาะชายสังฆาฏิพระพุทธเจ้ายังไม่ชื่อว่าอยู่ใกล้

๓.ศัตรูภายใน (โลภะ โทสะ โมหะ)

๔.อาคามี (ผู้มาเกิด) อนาคามี (ผู้ไม่มาเกิด) อรหันต์ (ผู้ไม่มีกิเลส)

๕.ภิกษุผู้มีกัลยาณศีล กัลยาณธรรม กัลยาณปัญญา

๖.กองกระดูกเท่าภูเขา

๗.ยังพูดปดทั้ง ๆ ที่รู้ จะไม่ทำความชั่วอย่างอื่นเป็นไปไม่ได้

๘.มูลรากแห่งอกุศล ๓ อย่าง (โลภะ โทสะ โมหะ)

๙.พระธรรมเทศนา ๒ อย่าง

๑๐.อะไรเป็นหัวหน้าอกุศลธรรมและกุศลธรรม

๑๑.อริยปัญญา

๑๒.คำอธิบายเรื่อง “ตถาคต”

๑๓.ภิกษุ กับ คฤหัสถ์ ถ้อยทีถ้อยอาศัยกัน

๑๔.สกุลที่มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำอยู่

๑๕.ผู้กล่าวตู่ (หาความ) พระตถาคต

๑๖.ธรรมที่เป็นไปในส่วนแห่งความรู้ (วิชชาภาคิยะ)

๑๗.คำอธิบายนิพพานธาตุ ๒ อย่าง

๑๘.ธรรมชาติที่ไม่เกิด ไม่ถูกปรุงแต่ง มีอยู่

๑๙.ความเสื่อมที่เลวร้าย ความเจริญที่เป็นยอด

๒๐.จิตผ่องใสเศร้าหมองได้ หลุดพ้นได้

ข้อ ๒๑ - ๔๐

๒๑.การอบรมจิตของบุถุชนผู้มิได้สดับ และอริยสาวกผู้ได้สดับ

๒๒.เมตตาจิตชั่วเวลาลัดนิ้วมือเดียว

๒๓.กุศล อกุศล มีใจเป็นหัวหน้า

๒๔.ผู้ให้ กับ ผู้รับ (ทายก กับ ปฏิคาหก)

๒๕.ผู้ปรารภความเพียร กับ ผู้เกียจคร้าน

๒๖.โทษทั้งหลายมีมิจฉาทิฏฐิเป็นอย่างยิ่ง

๒๗.ภพ (ความวนเวียนเป็นนั่นเป็นนี่) เปรียบเหมือนอุจจาระ

๒๘.ผลของสุจริตและทุจจริต

๒๙.กายคตาสติ เปรียบเหมือนมหาสมุทร

๓๐.กายคตาสติ ทำให้ได้อะไรบ้าง

๓๑.อานิสงส์ต่าง ๆ ของกายคตาสติ

๓๒.กายคตาสติ กับ อมตะ

๓๓.ภิกษุที่ภิกษุด้วยกันไม่พึงไหว้ ๕ ประเภท

๓๔.ภิกษุที่ภิกษุด้วยกันไม่พึงไหว้อีก ๕ ประเภท

๓๕.ภิกษุที่ภิกษุด้วยกันไม่พึงไหว้อีก ๕ ประเภท

๓๖.บุคคลที่ภิกษุไม่พึงไหว้อีก ๕ ประเภท

๓๗.ภิกษุที่ภิกษุด้วยกันไม่พึงไหว้อีก ๕ ประเภท

๓๘.คุณสมบัติ ๖ อย่างของภิกษุผู้ควรเป็นอุปัชฌายะ

๓๙.คุณสมบัติอีก ๖ อย่างของภิกษุผู้ควรเป็นอุปัชฌายะ

๔๐.คุณสมบัติอีก ๖ อย่างของภิกษุผู้ควรเป็นอุปัชฌายะ

ข้อ ๔๑ - ๖๐

๔๑.คุณสมบัติอีก ๖ อย่างของภิกษุผู้ควรเป็นอุปัชฌายะ

๔๒.คุณสมบัติอีก ๖ อย่างของภิกษุผู้ควรเป็นอุปัชฌายะ

๔๓.คุณสมบัติอีก ๖ อย่างของภิกษุผู้ควรเป็นอุปัชฌายะ

๔๔.คุณสมบัติอีก ๖ อย่างของภิกษุผู้ควรเป็นอุปัชฌายะ

๔๕.คนไข้ที่พยาบาลยาก และพยาบาลง่าย

๔๖.คนพยาบาลไข้ที่ดี และไม่ดี

๔๗.ฐานะ ๕ ที่ควรพิจารณาเนือง ๆ

๔๘.เหตุผลที่ควรพิจารณาฐานะ ๕ เนือง ๆ

๔๙.ผู้หลับน้อยตื่นมากในราตรี

๕๐.ผู้ตกนรก

๕๑.ผู้ขึ้นสวรรค์

๕๒.สัปปุริสทาน ๕ พร้อมทั้งอานิสงส์

๕๓.ลักษณะ ๕ ของวาจาสุภาษิต

๕๔.เหตุที่ทำให้พระสัทธรรมตั้งอยู่ไม่นาน

๕๕.เหตุที่ทำให้พระสัทธรรมตั้งอยู่ได้นาน

๕๖.การค้าขาย ๕ อย่างที่อุบาสกไม่ควรทำ

๕๗.คนพูดมากมีโทษ ๕

๕๘.คนพูดด้วยปัญญามีอานิสงส์ ๕

๕๙.โทษของความไม่อดทน ๕ ประการ

๖๐.อานิสงส์ของความอดทน ๕ ประการ

ข้อ ๖๑ - ๘๐

๖๑.อานิสงส์ในการฟังธรรม ๕ ประการ

๖๒.อานิสงส์ของข้าวยาคู ๕ ประการ

๖๓.โทษในการไม่เคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการ

๖๔.อานิสงส์ในการเคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการ

๖๕.โทษในการกล่าวธรรมด้วยเสียงขับอันยาวของภิกษุ

๖๖.โทษของผู้หลับโดยไม่มีสติสัมปชัญญะ

๖๗.อานิสงส์ของผู้หลับโดยมีสติสัมปชัญญะ

๖๘.อกุศลราศี (กองแห่งอกุศล)

๖๙.ผู้บวชเมื่อแก่ที่มีคุณธรรม หาได้ยาก

๗๐.ผู้บวชเมื่อแก่ที่มีคุณธรรม หาได้ยากอีกประเภทหนึ่ง

๗๑.สัมปทา (ความถึงพร้อมหรือความสมบูรณ์) ๕

๗๒.คนที่เกิดมาเพื่อประโยชน์ความสุขแก่คนมาก

๗๓.สิ่งที่ขอร้องหรือปรารถนาให้เป็นไปอย่างใจไม่ได้

๗๔.ที่ตั้งแห่งความอาฆาต ๑๐ อย่าง

๗๕.เครื่องนำความอาฆาตออก ๑๐ อย่าง

๗๖.พระพุทธเจ้าไม่ทรงสรรเสริญความหยุดอยู่ในกุศลธรรม

๗๗.ไม่ฉลาดในเรื่องจิตของผู้อื่น ก็ควรฉลาดในเรื่องจิตของตน

๗๘.ฉลาดในเรื่องจิตของตนอีกอย่างหนึ่ง

๗๙.ธรรมทั้งปวงมีอะไรเป็นอะไร

๘๐.ละธรรม ๑๐ อย่างไม่ได้ ยังไม่ควรเป็นพระอรหันต์

ข้อ ๘๑ - ๑๐๐

๘๑.ละธรรม ๑๐ อย่างได้ จึงควรเป็นพระอรหันต์

๘๒.คนที่เกิดมามีขวานเกิดมาในปากด้วย

๘๓.ประวัติความเป็นมาของนางภิกษุณี

๘๔.ศีลวิบัติ ทิฏฐิวิบัติ

๘๕.ศีลสัมปทา ทิฏฐิสัมปทา

๘๖.ธรรมที่มีอารมณ์ และไม่มีอารมณ์

๘๗.ธรรมที่เป็นจิต และไม่ใช่จิต

๘๘.ธรรมที่เป็นเจตสิก และไม่ใช่เจตสิก

๘๙.ธรรมที่ประกอบและไม่ประกอบกับจิต

๙๐.ธรรมที่ระคน และไม่ระคนกับจิต

๙๑.ธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน

๙๒.ธรรมที่เกิดพร้อมกับจิต และไม่เกิดพร้อมกับจิต

๙๓.ธรรมที่หมุนเวียนไปตามจิต และไม่หมุนเวียนไปตามจิต

๙๔.ธรรมที่เป็นไปในภายใน และภายนอก

๙๕.ธรรมที่เป็นกุศล

๙๖.ธรรมที่เป็นอกุศล

๙๗.ธรรมที่เป็นอัพยากฤต

๙๘.ธรรมทั้งหลายมีใจเป็นหัวหน้า

๙๙.เวรย่อมระงับด้วยการไม่จองเวร

๑๐๐.กำลัง ๗ ประการ (พละ ๗)

ข้อ ๑๐๑ - ๑๒๐

๑๐๑.คำอธิบายกำลัง ๗ ประการ

๑๐๒.มารย่อมข่มเหง และไม่ข่มเหงคนเช่นไร

๑๐๓.กาสาวพัสตร์ กับกิเลสอันเปรียบเหมือนน้ำฝาด

๑๐๔.จะบรรลุสิ่งเป็นสาระ ก็ด้วยเข้าใจสาระ

๑๐๕.ฝนรั่วรด ที่เทียบด้วยราคะ (ความติดใจ)

๑๐๖.ผู้เศร้าโศก กับ ผู้บันเทิงในปัจจุบันและอนาคต

๑๐๗.พูดมากไม่ทำ กับ พูดน้อยแต่ทำ

๑๐๘.ความไม่ประมาท เป็นทางแห่งความไม่ตาย

๑๐๙.ยศเจริญแก่คนเช่นไร

๑๑๐.เกาะชนิดไหนน้ำไม่ท่วม

๑๑๑.คนพาล กับ คนมีปัญญา

๑๑๒.พระพุทธเจ้าทรงพยาบาลภิกษุอาพาธ

๑๑๓.ผู้เช่นไร บรรลุสุขอันไพบูล

๑๑๔.ขึ้นสู่ที่สูงมองดูคนข้างล่าง

๑๑๕.ผู้มีปัญญา เหมือนม้ามีฝีเท้าเร็ว

๑๑๖.ดีเหนือผู้อื่น ด้วยความไม่ประมาท

๑๑๗.ต้องเป็นผู้รู้ ผู้เห็น จึงสิ้นอาสวะได้

๑๑๘.ภิกษุผู้ยินดีในความไม่ประมาท

๑๑๙.ภิกษุผู้ยินดีในความไม่ประมาทอีกอย่างหนึ่ง

๑๒๐.จิตที่กวัดแกว่งดิ้นรนนั้นดัดให้ตรงได้

ข้อ ๑๒๑ - ๑๔๐

๑๒๑.จิตที่ฝึกแล้วนำสุขมาให้

๑๒๒.จิตที่คุ้มครองแล้วนำสุขมาให้

๑๒๓.จะพ้นจากบ่วงมารได้อย่างไร

๑๒๔.ผู้เช่นไร ปัญญาไม่รู้จักบริบูรณ์ ผู้เช่นไรไม่มีภัย

๑๒๕.ความจนเป็นทุกข์ในโลก

๑๒๖.ไตรลักษณ์มีอยู่แล้วโดยปกติ

๑๒๗.ฤกษ์งามยามดี

๑๒๘.การแสวงหา ๒ อย่าง

๑๒๙.นักรบทางธรรม

๑๓๐.อนาคตของกายนี้

๑๓๑.ใครทำร้ายก็ไม่เท่าจิตของตน

๑๓๒.ใครทำดีให้ก็ไม่เท่าจิตของตน

๑๓๓.ผู้ชนะโลกทั้งสามและรู้จักเลือกเฟ้นธรรมะ

๑๓๔.ผู้ที่มัจจุราชมองไม่เห็น

๑๓๕.ห้วงน้ำใหญ่ - มฤตยู

๑๓๖.อำนาจของความตาย

๑๓๗.พระอรหันต์ไม่ก้าวล่วงฐานะ ๙ ประการ

๑๓๘.ผ้าเช็ดเท้า

๑๓๙.ห้ามเหยียบเสนาสนะทั้งที่เท้าเปื้อน

๑๔๐.ห้ามเหยียบเสนาสนะทั้งที่เท้าเปียก

ข้อ ๑๔๑ - ๑๖๐

๑๔๑.ห้ามใส่รองเท้าเหยียบเสนาสนะ

๑๔๒.ห้ามบ้วนน้ำลายบนพื้นที่ทาสี

๑๔๓.ให้ใช้ผ้าพันเท้าเตียงเท้าตั่ง

๑๔๔.ห้ามพิงฝาที่ทาสี

๑๔๕.อนุญาตให้ใช้เครื่องปูนอน

๑๔๖.ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตัวตน

๑๔๗.ผู้ชื่นชมทุกข์

๑๔๘.ความเกิด ความดับ แห่งทุกข์

๑๔๙.ตา หู เป็นต้น มีที่ไหน มารมีที่นั่น

๑๕๐.นรกที่ตา หู เป็นต้น

๑๕๑.สวรรค์ที่ตา หู เป็นต้น

๑๕๒.เวียนว่ายตายเกิด

๑๕๓.อะไรยาวนานสำหรับใคร

๑๕๔.ความเป็นสหายในคนพาลไม่มี

๑๕๕.ของเราแน่หรือ

๑๕๖.พาลและบัณฑิตที่รู้จักตัวเอง

๑๕๗.ทัพพีไม่รู้รสแกง

๑๕๘.ลิ้นรู้รสแกง

๑๕๙.มีตนเป็นอมิตร

๑๖๐.สะอาดด้วยน้ำ หรือ ด้วยความประพฤติ

ข้อ ๑๖๑ - ๑๘๐

๑๖๑.อยู่ในอำนาจของคนอื่นเป็นทุกข์

๑๖๒.สิ้นหลงย่อมไม่หวั่นไหว

๑๖๓.ไม่โศกในท่ามกลางแห่งความโศก

๑๖๔.อกเขา อกเรา

๑๖๕.ประวัติสุปพุทธะผู้เป็นโรคเรื้อน

๑๖๖.ถ้ากลัวทุกข์ก็อย่าทำความชั่ว

๑๖๗.คนค่อม แต่มีคุณธรรมสูง

๑๖๘.ลักษณะแห่งที่สุดทุกข์

๑๖๙.คมิกวัตร (ข้อปฏิบัติสำหรับภิกษุผู้จะเดินทางจากไป)

๑๗๐.เสนาสนวัตร (ข้อปฏิบัติเกี่ยวกับที่อยู่อาศัย)

๑๗๑.ธรรมที่มีความทะยานอยากเป็นมูล ๙ อย่าง

๑๗๒.เรื่องของกิเลส (เครื่องทำใจให้เศร้าหมอง) ๑๐ อย่าง

๑๗๓.จิต มโน วิญญาณ เกิดดับ

๑๗๔.เข้ากันได้โดยธาตุ

๑๗๕.ตัวอย่างของผู้เข้ากันได้โดยธาตุ

๑๗๖.เรื่องที่มิได้ตรัสบอกมีมากกว่า

๑๗๗.เรื่องที่ตรัสบอกคืออะไร

๑๗๘.ใบไม้ขนาดเล็กที่ห่อน้ำหรือห่อใบตาลไม่ได้

๑๗๙.ธรรมที่เป็นใหญ่คือปัญญา เทียบด้วยราชสีห์

๑๘๐.กายไม่หวั่นไหว จิตไม่หวั่นไหว

ข้อ ๑๘๑ - ๒๐๐

๑๘๑.เมื่อก่อนตรัสรู้ ทรงเจริญอานาปานสติมาก

๑๘๒.เมื่อตรัสรู้แล้ว ทรงอยู่ด้วยอานาปานสติโดยมาก

๑๘๓.อริยวิหาร พรหมวิหาร ตถาคตวิหาร

๑๘๔.พระอรหันต์เจริญอานาปานสติทำไม

๑๘๕.เจริญธรรมอย่างเดียว ชื่อว่าเจริญธรรมอย่างอื่นอีกมาก

๑๘๖.คำถามคำตอบเรื่องแจกหัวข้อธรรม

๑๘๗.ขันธ์ (กอง) ๕ มีอะไรบ้าง

๑๘๘.อายตนะ (ที่ต่อ) ๑๒ มีอะไรบ้าง

๑๘๙.ธาตุ ๑๘ มีอะไรบ้าง

๑๙๐.สัจจะ ๔ มีอะไรบ้าง

๑๙๑.อินทรีย์ ๒๒ มีอะไรบ้าง

๑๙๒.เหตุ ๙ มีอะไรบ้าง

๑๙๓.อาหาร ๔ มีอะไรบ้าง

๑๙๔.ผัสสะ (ความถูกต้อง) ๗ มีอะไรบ้าง

๑๙๕.เวทนา (ความรู้สึกสุข ทุกข์หรือเฉย ๆ) ๗ มีอะไรบ้าง

๑๙๖.สัญญา (ความจำ) ๗ มีอะไรบ้าง

๑๙๗.เจตนา (ความจงใจ) ๗ มีอะไรบ้าง

๑๙๘.จิต ๗ มีอะไรบ้าง

๑๙๙.ปฏิบัติได้แค่ไหน อะไรสงบระงับ

๒๐๐.ความดับแห่งเครื่องปรุงแต่งตามลำดับชั้น

ข้อ ๒๐๑ - ๒๒๐

๒๐๑.บุถุชนกับอริยสาวกต่างกันอย่างไร

๒๐๒.สตรีที่บุรุษไม่ชอบใจเลย

๒๐๓.สตรีที่บุรุษชอบใจแท้

๒๐๔.บุรุษที่สตรีไม่ชอบใจเลย

๒๐๕.บุรุษที่สตรีชอบใจแท้

๒๐๖.ความทุกข์โดยเฉพาะของสตรี

๒๐๗.กำลัง ๕ ของสตรี

๒๐๘.บุรุษประกอบด้วยอะไรจึงครอบงำสตรีได้

๒๐๙.ของแก้กันอย่างละ ๓

๒๑๐.สุราเป็นเหตุให้ละเมิดศีลข้ออื่น ๆ

๒๑๑.เวทนา ๒ ถึง ๑๐๘

๒๑๒.เน่าในคืออะไร

๒๑๓.การบัญญัติความสุขในพระพุทธศาสนา

๒๑๔.กายเดือดร้อน อย่าให้จิตเดือดร้อน

๒๑๕.พระอานนท์ตรัสรู้ธรรมเพราะฟังธรรมของใคร

๒๑๖.คว่ำหน้ากิน แหงนหน้ากิน เป็นต้น

๒๑๗.พระพุทธเจ้าทรงปวารณาพระองค์

๒๑๘.ยังยึดถือ จะชื่อว่าไม่มีโทษไม่มี

๒๑๙.ตรัสแนะนำให้สังคายนาพระธรรมวินัย

๒๒๐.การทำตนให้ชุ่มด้วยความสุข

ข้อ ๒๒๑ - ๒๒๖